De relevantie van het kerkblad

Het kerkblad maken: zes tips ter verbetering

Van oudsher is het kerkblad dé manier om mensen te inspireren en te informeren over lief en leed in de gemeente. Het kerkblad is je lijfblad, de ideale binding met je gemeenteleden. Maar tijden veranderen: is het kerkblad nog wel relevant?

Er zijn alternatieven: een digitale nieuwsbrief, sociale media, een kerkapp. Ook uit kostenoverwegingen of gebrek aan betrokken vrijwilligers kan het papieren kerkblad zomaar verdwijnen. Maar ho! Lees verder voordat je de persen stopt.

Communicatiedeskundige Eric van den Berg interviewde Laetitia van der Lans van De Zalige Zalm voor de website en het blad van de PKN, over de relevantie van het kerkblad en  zes gouden tips voor verbetering.

Dat is precies wat we graag doen: onze kennis over kerkbladen met zoveel mogelijk mensen delen.

Vasten in het verborgene

We zijn al een paar dagen onderweg in de veertigdagentijd. De vastentips en de ervaringen vlogen de afgelopen week om je oren in de kranten en ook op Kerkplein.
Vasten is helemaal terug van weggeweest. Heb je nog behoefte aan tips hoe je betekenis kunt geven aan de vastentijd? Je vindt ze op Kerkplein.

Laat het vanaf nu maar stil worden rond vasten, naar het advies van Jezus:

" Wanneer jullie vasten, doe dan niet als de huichelaars met hun sombere gezichten, want zij vertrekken hun gezicht om iedereen te laten zien dat ze aan het vasten zijn. Ik verzeker jullie: zij hebben hun loon al ontvangen. Maar als jullie vasten, was dan je gezicht en wrijf je hoofd in met olie, zodat niemand ziet dat je aan het vasten bent, alleen je Vader, die in het verborgene is.”

Matteüs 6:16-18

Onze tip: Maak de vasten ook zichtbaar in je kerkblad of parochieblad met een meditatieve pagina.

In de portal van De Zalige Zalm staat deze afbeelding klaar. Daar vindt je nog veel meel materiaal voor kerkbladen en nieuwsbrieven.

Gavenmakelaar

Bij De Zalige Zalm lezen we met veel plezier de prachtige bladen die de kerkbladredacties maken met ons redactiesysteem. Dat levert een schat aan inspirerende, creatieve en soms verrassende onderwerpen op. Pareltjes noemen we die. Die delen we hier graag met u.

Een makelaar brengt vraag en aanbod bij elkaar. Dat heeft natuurlijk vaak betrekking op huizen maar het kan ook gaan over gaven. Dan ben je gavenmakelaar. En dat is precies de functie van Anneke Verbeek in de Beatrixkerk in Ede. De redactie van Compassie ging met haar in gesprek over de vraag hoe zij dat allemaal vormgeeft. 

Talenten en taken

Anneke vertelt dat ze gemeenteleden ontmoet en in een persoonlijk gesprek met hen samen ontdekt welke gaven of talenten zij hebben en hoe het talent het best tot recht komt. Aan de andere kant heeft zij kennis van de vele vrijwilligerstaken die nog onvervuld zijn in de gemeente. Als er een passende match lijkt te zijn, dan brengt ze de juiste personen met elkaar in contact. Zo levert ze maatwerk. Ze vertelt dat juist de persoonlijke benadering het geheim is, die zorgt ervoor dat de goede combinaties tot stand komen. Ook blijkt in een persoonlijk gesprek dat er veel meer oplossingen te bedenken zijn dan je aanvankelijk zou verwachten.

 

Een geest en vele gaven

Anneke is geïnspireerd voor haar werk door 1 Kor. 12 waarin het gaat over gaven. Het mooiste aan haar werk vindt zij dat gemeenteleden ontdekken welke gaven zij van God hebben ontvangen en hoe zij die kunnen inzetten voor de opbouw van de kerk.

Wij worden enthousiast van deze inspirerende manier van werken met vrijwilligers. Veel succes in Ede en hopelijk is jullie idee een impuls voor andere kerken.

Rijk assortiment

Bij De Zalige Zalm lezen we met veel plezier de prachtige bladen die de kerkbladredacties maken met ons redactiesysteem. Dat levert een schat aan inspirerende, creatieve en soms verrassende onderwerpen op. Pareltjes noemen we die. Die delen we hier graag met u.

De redactie van Teamspirit, het blad van de RK Parochie de Vier Evangelisten in Den Haag, maakt een blad dat bomvol staat met heel uiteenlopende en steeds inspirerende columns. Het zijn stuk voor stuk pareltjes. Een paar van deze parels laten we hier speciaal glanzen.

Tune in

In de column 'Tune in' stelt de dirigent van de parochie steeds één componist centraal. De maand december geeft de mogelijkheid om dieper in te gaan op John Rutter, een componist die bekend staat om zijn kerstmuziek. Na de beschrijving van het werk van Rutter en in het kort diens biografie, besluit de dirigent met de opmerking dat Rutter als geen ander met een handvol noten de tijd weet stil te zetten en ons doet geloven dat we in een andere, betere wereld zijn. Daar kun je bij wegdromen. En gelukkig kun je dankzij de QR-code ook meteen naar de muziek te luisteren. Heerlijk inspirerend en informatief tegelijkertijd!

Mijn favoriete Bijbelverhaal

De serie columns 'Mijn favoriete Bijbelverhaal' is van een heel andere orde. Hier vertelt steeds een andere parochiaan welk Bijbelverhaal voor hem of haar favoriet is. Achter iedere keuze zit steeds een persoonlijk verhaal, gevolgd door een eigen interpretatie van de Bijbeltekst. In deze editie is de keuze gegaan naar de tekst van 1 Korintiërs 13 over grootheid van de liefde. Het doet je stilstaan.

‘t Groene Woord

Het laatste voorbeeld van de columns, 't Groene Woord, is weer heel anders van aard. Deze worden geschreven door leden van het Pastoraal Team over het belang van de groene Kerk. De diaken die voor deze editie heeft geschreven, verwijst naar de recent vernieuwde klimaatbrief van Paus Franciscus over de noodzaak van versneld en gezamenlijk aanpakken van de klimaatcrisis. Hij beschrijft dat het meest in het oog springende is dat Paus Franciscus daadwerkelijke actie van de gelovigen vraagt en oproept om ons eigen gedrag kritisch te beschouwen. Hier wordt om actie gevraagd!

Een greep uit de columns in Teamspirit. Door de variatie in schrijvers, onderwerpen, sfeer en invalshoeken van de columns geven ze samen blijk van een diverse en betrokken geloofsgemeenschap en daarmee van een rijk en divers aanbod in het magazine. Wat een rijkdom voor iedereen!

Parochieblad Dichtbij Kerkblad van het Jaar 2023

Lutherse Kerk Zwolle en parochies uit Blaricum en Breda winnen communicatieprijzen

Het parochieblad Dichtbij van de parochie van de Heilige Familie uit Breda is verkozen tot Kerkblad van het Jaar 2023. De websites van de Lutherse Kerk Zwolle en de Sint Vitus parochie uit Blaricum zijn uitgeroepen tot Kerkwebsites van het Jaar 2023. De verkiezingen vonden plaats in het kader van de inspiratiedag Geloof in Communicatie op zaterdag 18 november, met 200 deelnemers uit allerlei kerken.

Kerkblad van het Jaar 2023

Maar liefst 41 kerken vanuit verschillende kerkgenootschappen zonden hun kerkblad in voor de 5e editie van de verkiezing ‘Kerkblad van het Jaar’. Dit jaar stond de verkiezing in het teken van het beste interview: welk blad slaagt erin om een brede groep lezers te boeien met een boeiend en verdiepend interview waarin men woorden voor zijn bezieling weet te vinden? En dat in de context van een aantrekkelijk kerkblad.

Meeslepend interview over roeping tot kloosterleven

Journalist Celine Timmerman, NRC-journalist Karel Smouter en Marcel Holl, directeur van de Zalige Zalm, vormden de jury. Zij kozen unaniem voor de winnaar, het parochieblad Dichtbij van de parochie van de Heilige Familie in Breda. Redacteur Henk Bakker (links op de foto) hield daarin een interview met voormalig pastoraal werkster Laura de Vries, die de parochie onlangs verruilde voor het kloosterleven. Een meeslepend verhaal over roeping, dat ook voor niet-ingewijde lezers boeiend is. Bovendien is het geheel aantrekkelijk vormgegeven, hetgeen de leesbaarheid verhoogt.

De top drie bestond verder uit KNC, het kerkblad van de protestantse gemeente Charlois en ZOUT, het kerkblad van de Kerk van de Nazarener te Haarlem.
Klik op afbeelding van de cover om door de winnende editie van parochieblad Dichtbij te bladeren.

 

Kerkwebsite van het Jaar 2023

Uit 10 ingezonden websites koos de jury, bestaande uit Kelsey de Haan, Elly van Eig en Angeliek Knol, drie generaties kerkwebbezoekers, voor zowel www.ELKZ.nl (rechts) als voor www.vitusblaricum.nl. (links)
De jury koos deze winnaars omdat het allebei zeer uitnodigende, inspirerende en overzichtelijke websites zijn. “Als je deze websites bekijkt krijg je gewoon zin om deze kerkgemeenschappen te bezoeken”, aldus de jury. Beoordelingscriteria waren: is de website aansprekend, ervaar je er als bezoeker iets van Jezus’ aanwezigheid, nodigt het uit tot bezoek aan de geloofsgemeenschap en is daarover gemakkelijk informatie te vinden?

De website van de parochie Maria Sterre der Zee uit Den Haag behaalde de derde plaats.

De winnende websites

Bekijk hier de website van de Evangelisch Lutherse Gemeente in Zwolle
Bekijk hier de website van de Sint Vitus Parochie in Blaricum
Bekijk hier de website van de parochie Maria Sterre der Zee uit Den Haag.

Geloof in Communicatie

De inspiratiedag ‘Geloof in Communicatie’ is een initiatief van drie reli-ondernemers: de webbouwers van Webheld, Bureau Intermonde, bekend van o.a. Reliwerk, Volzin en Kloosterkracht, en De Zalige Zalm, bureau voor geloofscommunicatie en uitgever van kerk- en parochiebladen. Met deze dag, speciaal voor mensen met een communicatietaak in kerken, geven wij een krachtige impuls aan kerkelijke communicatie. Uit de enthousiaste reactie van de 200 aanwezigen blijkt dat ze met een grote dosis inspiratie en nieuwe kennis naar huis zijn gegaan.

Kerkplein

Nieuw landelijk platform voor actieve kerkmensen

‘Heeft iemand een goed draaiboek liggen voor een diaconaal project?’ ‘Wij willen de website van onze kerk verbeteren, wie heeft daar ervaring mee’? Kerkelijke vrijwilligers en professionals willen graag op allerlei gebied leren van elkaar. Hoe pakt men de zaken aan in een andere kerkelijke gemeente of parochie? Zeker nu het werk vaak met minder mensen gedaan moet worden is uitwisseling van kennis en ervaring van groot belang. Het online platform Kerkplein biedt die mogelijkheid.

Eerste reacties

Enkele reacties van bezoekers: “Over het beamen in de kerk deel ik nu tips met andere beamteams in het land”. En: “Binnen onze eigen kerk is niet alle kennis aanwezig, maar als ik op Kerkplein een vraag stel is er ergens in Nederland altijd wel iemand die het antwoord heeft.”

Kerkplein app

Kerkplein is een initiatief van De Zalige Zalm, uitgever van kerkbladen en parochiebladen. Marcel Holl, directeur van De Zalige Zalm: “Wij kregen van kerkbladredacteuren vaak te horen dat zij graag contact willen hebben met redacties van andere kerken. Naar aanleiding daarvan hebben we Kerkplein ontwikkeld en direct ook beschikbaar gemaakt voor álle taakgebieden in kerken. Zo kan iedereen leren van elkaars ervaringen. Kerkplein heeft de vorm van een handige app gekregen, die ontwikkeld is door Donkey Mobile.”

Interkerkelijk

Dit digitale Kerkplein brengt actieve kerkmensen bij elkaar over de grenzen van locaties en kerkgenootschappen heen. Op Kerkplein vind je groepen waarin je met ‘taakgenoten’ onder elkaar bent en je vragen, ideeën, kennis en materiaal kunt uitwisselen. Je kunt ook zelf groepen aanmaken. Op Kerkplein kom je dus diakenen, webmasters, kosters, bestuursleden, pastores, voorgangers, kerkbladredacteuren, koorzangers, organisten, kerkrentmeesters et cetera tegen en kun je leren van de praktijk in andere kerken.

Kerkpleinbeheerder

Rosa van der Tang is als beheerder aanwezig op Kerkplein. Zij is de smeerolie op het plein en zorgt ervoor dat goede ideeën een podium krijgen, dat de sfeer goed blijft en dat Kerkplein een plek is waar je graag terugkomt.

Kerkplein gratis toegankelijk voor iedereen die binnen een kerk of
kerkelijke organisatie actief is. Kerkplein is te downloaden via
de App Store of via Google Play.
Alle informatie over Kerkplein vind je op www.kerkplein.nl

We zien elkaar op Kerkplein!

Kleurrijke voltreffer

Bij De Zalige Zalm lezen we met veel plezier de prachtige bladen die de redacties maken met ons redactiesysteem. Dat levert een schat aan inspirerende, creatieve en soms verrassende onderwerpen op. Pareltjes noemen we die. Die delen we hier graag met u.

Sinds kort heeft De Zalige Zalm een nieuwe klant die we van harte welkom heten: de redactie van LeesME, het blad van de ME/cvs Vereniging. Deze keer is het dus geen redactie van een kerkblad maar de redactie van een patiëntenvereniging. Hun eerste editie in full colour is een feit en het is meteen ook een kleurrijke voltreffer. Die stellen we natuurlijk graag aan iedereen voor.

Golfbeweging

Voor patiënten met ME/cvs is een relatief kleine mentale of fysieke inspanning al snel te veel. Ook lezen kan veel energie vragen. Dat stelt natuurlijk hoge eisen aan de leesbaarheid van het verenigingsblad.

De redactie van de LeesME, die helemaal bestaat uit vrijwilligers die zelf ME/cvs patiënt zijn, heeft knap ingespeeld op de specifieke behoeften die haar lezers hebben. Het blad straalt veel rust uit en je voelt de cadans van inspanning en ontspanning door het hele blad heen golven. Je krijgt steeds opnieuw weer tijd om op adem te komen.

In vaktermen heet dat bladritme. En laat het nou voor iedere redactie een goed idee zijn om aandacht te besteden aan dat principe.

Bladritme

Het toverwoord voor bladritme is variatie. Een goed bladritme zorgt voor afwisseling, verrassing én een paar vaste punten. Zo houd je je lezer geboeid en creëer je rust.

Voor je magazine betekent dat bij voorbeeld dat je pagina’s met korte artikelen en pagina’s met lange artikelen met elkaar afwisselt. Of je kiest na een pagina met pittige inhoud voor iets luchtigs, een persoonlijke verhaal, humor of veel beeldmateriaal.

De valkuil van variatie kan zijn dat je alles maar één keer doet en het een mengelmoesje wordt waar niemand nog lijn in kan ontdekken. Dus zorg naast variatie óók voor herhaling van vormelementen en content, zoals een vaste rubriek op een vaste plaats in je blad. Dat geeft herkenbaarheid.

Rust voor het oog

Terug naar de LeesME. Hier is dat allemaal op een heel prettige manier toegepast. De  pagina’s met persoonlijke verhalen, voorzien van grote afbeeldingen, wisselen vloeiend af met pagina’s over actuele wetenschappelijke ontwikkelingen of informatie van het bestuur. Op iedere pagina weer is er ruimte voor het oog om tot rust te komen. Knap gedaan!

De Zalige Zalm wil de redactie van de LeesME feliciteren met dit mooie resultaat!

KLIK HIER om een deel van het blad te bekijken (vanwege privacy redenen kunnen we niet het hele blad laten zien)

Wat is ME/cvs?

ME/cvs is een ernstige chronische multi-systeemziekte. Er zijn afwijkingen in meerdere lichaamssystemen, waaronder neurologische, immunologische, endocriene en metabolische. Dit leidt tot veel, vaak invaliderende, klachten die het functioneren en de kwaliteit van leven ernstig beperken.

Meer informatie kunt u vinden op de website van de ME/cvs Vereniging

https://me-cvsvereniging.nl/

Naar de gevangenis

Bij De Zalige Zalm lezen we met veel plezier de prachtige bladen die de kerkbladredacties maken met ons redactiesysteem. Dat levert een schat aan inspirerende, creatieve en soms verrassende onderwerpen op. Pareltjes noemen we die. Die delen we hier graag met u.

Je bent op vakantie en wat ga je bezoeken? De gevangenis! Het gevangenismuseum Veenhuizen dan welteverstaan. Bijna op de grens tussen Drenthe en Friesland, is in dit museum een tentoonstelling over het werk van geestelijk verzorgers in de gevangenis.

Ben je bang?

De redactie van Tau, het blad van de RK parochie Heilige Franciscus van Assisi in Assen, Gieten, Rolde, Rhoden en Zuidlaren, besteedt uitgebreid aandacht aan de tentoonstelling. Dat heeft een goede reden: de aanzet voor deze tentoonstelling is namelijk gegeven door Marian Boersen-Rigter, de R.K. geestelijk verzorger in de gevangenis van Veenhuizen. Als iemand van binnenuit kan vertellen over dit werk, is zij het wel.

Marian krijgt vaak vragen over haar werk. Wat doe je daar? Is het niet gevaarlijk wat je doet? Ben je bang? Zijn er dan kerkdiensten in de gevangenis? Hoe meer vragen ze kreeg, hoe duidelijker het werd dat er heel weinig over bekend is. Toen het gevangenismuseum haar liet weten een tentoonstelling te willen samenstellen over de geestelijke verzorging in de gevangenis, greep ze die kans met beide handen aan om over zoveel mogelijk informatie over haar bijzondere werk te delen.

En niet alleen dat. Marian schreef een boeiend artikel over de tentoonstelling dat de redactie van Tau in het kerkblad kon plaatsen. Wat een heerlijke samenwerking!

Zo dichtbij voor het oprapen

Soms liggen de mooiste onderwerpen voor je blad zo dichtbij voor het oprapen. De redactie van Tau heeft daar goed oog voor gehad en wijs gebruik van gemaakt. Heel inspirerend!

Ben je benieuwd naar het werk van geestelijk verzorgers in gevangenissen? Ga kijken in Veenhuizen. De tentoonstelling loopt tot mei 2025

https://gevangenismuseum.nl/tentoonstellingen/bezin-geloof-achter-de-tralies-vanaf-16-02-23/

Welkom in het kerkblad

Bij De Zalige Zalm lezen we met veel plezier de prachtige bladen die de kerkbladredacties maken met ons redactiesysteem. Dat levert een schat aan inspirerende, creatieve en soms verrassende onderwerpen op. Pareltjes noemen we die. Die delen we hier graag met u.

 

‘Van de redactie’

Misschien ken je als redactie het gevoel dat het werk voor de eerstvolgende editie er bijna op zit, maar dan moet je altijd nog de inhoudsopgave maken en het redactionele voorwoord schrijven. Dan denk je: “Oh boy, daar heb je het weer. Maar even snel doen, dan is dat ook weer klaar en kan het blad naar de drukker”.

Toch zijn het juist deze laatste details die je blad de aantrekkelijke uitstraling geven die je nastreeft als kerk. Maar wat schrijf je dan eigenlijk in zo’n ‘Van de redactie’? Een paar aansprekende voorbeelden.

 

Wees welkom

De redactie van Dubbelspoor, het blad van de protestantse gemeente Halle en Varsseveld, geeft in haar redactioneel voorwoord van juni een duidelijk doel mee aan het kerkblad: “We zijn er voor iedereen, voel je welkom!”. Via een persoonlijke ervaring, gevolgd door een beschouwend verhaal over de missionaire kerk, komt de hoofdredacteur uit bij de vraag hoe de redactie dat vormgeeft. Ze schrijft: “Als redactie proberen we in de schoenen van de lezer te staan”. Je lezer voor ogen houden, dat is een belangrijke houvast voor heel je blad en zeker ook voor het redactionele voorwoord.  

Groei

Of neem Zout, het blad van de Kerk van de Nazarener in Haarlem. Het thema is groei. In het voorwoord neemt de hoofdredacteur de lezer mee van een persoonlijke observatie van het jaarlijkse wonder van de groei in de natuur naar bezinnende gedachten over het werk van Gods handen. Dat vormt de opmaat naar het thema van het blad: geestelijke groei van ons als mens.

Op zoek naar het paradijs

Tot slot het redactionele voorwoord van het Zaans Kompas van de protestantse gemeente in Zaandam. Het thema van deze editie is het paradijs. De hoofdredacteur nodigt de lezer uit om mee op reis te gaan naar de samenloop van de Eufraat en de Tigris, de plaats waar volgens de overlevering het Bijbels paradijs ligt. Daar staat, ook al volgens de overlevering, nog steeds een nazaat van de oorspronkelijke boom, de Adams Tree. Ze is daartoe geïnspireerd door de televisieserie van Sinan Can. Maar is het paradijs ook werkelijk daar te vinden? Of alleen daar? De verzorger van de Adams Tree geeft zijn visie. Wat een prikkelende inleiding op het thema. Dit voorwoord belooft een avontuurlijke editie van het kerkblad.

Verleiden

Drie heel verschillende redactionele voorwoorden van heel verschillende kerkbladen. Toch zijn er overeenkomsten. Alle drie de schrijvers beginnen hun voorwoord met een persoonlijke invalshoek. Dat kan een herinnering zijn, verwondering of de inspiratie van een actuele televisieserie. Hierna zoomen ze uit. Het verhaal wordt dan meer overkoepelend, beschouwend of verdiepend. Op deze manier leggen ze de inhoud van hun blad als het ware in de week. Ze maken je als lezer rijp voor het onderwerp, zonder de inhoud al weg te geven.

Vol vertrouwen presenteren ze de inhoud van ‘hun’ blad. Ze geloven in de keuzes die ze gemaakt hebben en delen die graag met hun lezers. Ze verleiden de lezers om mee te gaan op reis. Stap maar in!

Space for Grace blaast vuur aan

De afgelopen drie jaar deden een kleine dertig initiatieven uit de breedte van de katholieke kerk mee aan Space for Grace. Space for Grace is een initiatief van het fonds Porticus, in samenwerking met het Kaski Onderzoekscentrum van de Radboud Universiteit, de firma Hoe dan Wel en het Huis van Dominicus.

Nieuwe wegen

In veel katholieke geloofsgemeenschappen zoeken mensen naar nieuwe wegen. Om van waarde te zijn voor de ander, om spiritualiteit vorm te geven en anderen zich verbonden te laten voelen met de gemeenschap. Dit vraagt veel creativiteit van parochies, leefgemeenschappen en andere organisaties. Hoe kun je een levendige gemeenschap blijven of worden? Hoe kun je mensen ruimte bieden om Gods liefde te ervaren? Het is een zoektocht die vraagt om experimenteren en innoveren.

Begeleiding voor kerken

Het programma van Space for Grace ondersteunt deze initiatieven met coachende begeleiding, praktische toerusting, verdieping en financiële middelen. Langzaam maar zeker ontstaan er op deze manier nieuwe haarden waar vuurtjes van geloof weer gaan branden en vinden geloofsgemeenschappen nieuwe wegen om te gaan.

Communicatie-opdracht

Als Zalige Zalm zijn we dankbaar dat we de mooie opdracht hebben gekregen om de communicatie van Space for Grace te verzorgen. Wij zorgen ervoor dat het programma breder bekend wordt en meer kerkelijke initiatieven de weg vinden naar dit zinvolle begeleidingstraject.